{"id":1430,"date":"2025-06-26T19:36:17","date_gmt":"2025-06-26T16:36:17","guid":{"rendered":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/?p=1430"},"modified":"2025-06-27T21:51:00","modified_gmt":"2025-06-27T18:51:00","slug":"sokrates-oncesi-filozoflar-3","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/2025\/06\/26\/sokrates-oncesi-filozoflar-3\/","title":{"rendered":"SOKRATES \u00d6NCES\u0130 F\u0130LOZOFLAR B\u00d6L\u00dcM 3"},"content":{"rendered":"\n<p><strong>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; B\u00d6L\u00dcM 4<\/strong><\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ELEA OKULU<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Elea Okulu<\/strong> (ya da Eleatik okul), Antik Yunan felsefesinin erken d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kan ve \u00f6zellikle <strong>varl\u0131k<\/strong>, <strong>de\u011fi\u015fim<\/strong>, <strong>hareket<\/strong> gibi kavramlara y\u00f6nelik radikal g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle tan\u0131nan bir felsefe okuludur. Ad\u0131n\u0131, kurucusu <strong>Parmenides<\/strong>\u2019in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 <strong>Elea<\/strong> (g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130talya\u2019da Velia) kentinden al\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">PARMEN\u0130DES<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Parmenides<\/strong>, M.\u00d6. 6. y\u00fczy\u0131l sonu ile 5. y\u00fczy\u0131l ba\u015f\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f, Antik Yunan felsefesinin en \u00f6nemli d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinden biridir. \u0130talya\u2019n\u0131n g\u00fcneyindeki <strong>Elea<\/strong> (Velia) kentinde do\u011fmu\u015f ve orada kurdu\u011fu <strong>Elea Okulu<\/strong> arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla felsefi d\u00fc\u015f\u00fcnceye derin bir etki b\u0131rakm\u0131\u015ft\u0131r. Onun felsefesinin merkezinde, <strong>varl\u0131k<\/strong> ve <strong>de\u011fi\u015fim<\/strong> kavramlar\u0131 yer al\u0131r. Parmenides, d\u00fc\u015f\u00fcncelerini \u201cDo\u011fa \u00dczerine\u201d (Peri Physeos) adl\u0131 \u015fiirsel bir eserle ifade etmi\u015ftir. Bu eserde, bir tanr\u0131\u00e7adan bilgi alan bir yolcunun a\u011fz\u0131ndan hakikatin ve aldan\u0131\u015f\u0131n yollar\u0131 anlat\u0131l\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Parmenides\u2019e g\u00f6re ger\u00e7eklik, duyularla alg\u0131lanan \u015feylerde de\u011fil, yaln\u0131zca ak\u0131lla kavranabilen bir \u201c<strong>varl\u0131kta<\/strong>\u201d bulunur. Ona g\u00f6re, varl\u0131k <strong>vard\u0131r<\/strong>, yokluk ise <strong>d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez<\/strong> ve <strong>s\u00f6ylenemez<\/strong>. Bu nedenle, evrenin do\u011fu\u015fu, de\u011fi\u015fim, hareket ve \u00e7okluk gibi olgular ancak bir <strong>g\u00f6r\u00fcnt\u00fc<\/strong>, bir <strong>yan\u0131lsama<\/strong> olabilir. Ona g\u00f6re ger\u00e7ek olan \u015fey, <strong>bir<\/strong>, <strong>tek<\/strong>, <strong>sonsuz<\/strong>, <strong>de\u011fi\u015fmez<\/strong>, <strong>do\u011fmam\u0131\u015f<\/strong> ve <strong>yok olmayacak<\/strong> oland\u0131r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceler, \u00f6zellikle do\u011fay\u0131 s\u00fcrekli de\u011fi\u015fim i\u00e7inde g\u00f6ren Herakleitos gibi filozoflara ciddi bir kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131k\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Parmenides&#8217;in d\u00fc\u015f\u00fcncesi, insan akl\u0131n\u0131n g\u00fcc\u00fcn\u00fc y\u00fccelten ve duyulara kar\u015f\u0131 ele\u015ftirel bir tutum sergileyen ilk metafizik anlay\u0131\u015flardan biridir. Onun \u201cvarl\u0131k vard\u0131r, yokluk yoktur\u201d \u00f6nermesi, Bat\u0131 metafizi\u011finin temel ta\u015flar\u0131ndan biri h\u00e2line gelmi\u015ftir. \u00d6\u011frencisi Zenon, hocas\u0131n\u0131n bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerini savunmak ad\u0131na \u00fcnl\u00fc paradokslar\u0131n\u0131 ortaya koymu\u015ftur. Parmenides, felsefede duyusal deneyimi de\u011fil, <strong>ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmeyi<\/strong> ve mant\u0131ksal zorunlulu\u011fu merkeze alan ilk b\u00fcy\u00fck sistem kurucular\u0131ndand\u0131r. Onun fikirleri, Platon\u2019dan ba\u015flayarak bir\u00e7ok d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcr\u00fc etkilemi\u015f ve felsefi d\u00fc\u015f\u00fcncenin geli\u015fiminde belirleyici bir rol oynam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">ELEALI ZENON<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Eleal\u0131 Zenon<\/strong>, M.\u00d6. 5. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f, Elea Okulu\u2019nun \u00f6nemli bir filozofudur. <strong>Parmenides\u2019in \u00f6\u011frencisi<\/strong> ve savunucusudur. En \u00e7ok, hocas\u0131n\u0131n \u201cvarl\u0131k birdir, de\u011fi\u015fim ve hareket yoktur\u201d d\u00fc\u015f\u00fcncesini savunmak i\u00e7in ortaya koydu\u011fu <strong>mant\u0131ksal paradokslar<\/strong> ile tan\u0131n\u0131r. Bu paradokslar, \u00f6zellikle <strong>hareketin ve \u00e7oklu\u011fun olanaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131n\u0131<\/strong> g\u00f6stermek amac\u0131yla geli\u015ftirilmi\u015ftir. Zenon, d\u00fc\u015f\u00fcnsel olarak duyulara g\u00fcvenilemeyece\u011fini savunur ve duyusal deneyime dayal\u0131 bilgilerin ak\u0131lla test edilmesi gerekti\u011fini \u00f6ne s\u00fcrer.<\/p>\n\n\n\n<p>Zenon\u2019un en bilinen katk\u0131s\u0131, <strong>\u201cZenon Paradokslar\u0131\u201d<\/strong> olarak adland\u0131r\u0131lan ak\u0131l y\u00fcr\u00fctmelerdir. Bu paradokslar, y\u00fczeyde basit gibi g\u00f6r\u00fcnen ama derinlemesine incelendi\u011finde sezgisel d\u00fc\u015f\u00fcnceyi zorlayan \u00f6rneklerdir. \u00d6zellikle <strong>A\u015fil ve Kaplumba\u011fa<\/strong> paradoksunda, h\u0131zl\u0131 ko\u015fucu A\u015fil\u2019in, kaplumba\u011faya bir avantaj tan\u0131nd\u0131\u011f\u0131nda onu asla ge\u00e7emeyece\u011fi iddia edilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc A\u015fil, kaplumba\u011fan\u0131n bulundu\u011fu her noktaya ula\u015ft\u0131\u011f\u0131nda, kaplumba\u011fa biraz daha ileri gitmi\u015f olur. Bu \u00f6rnekle, hareketin asl\u0131nda ak\u0131l yoluyla imk\u00e2ns\u0131z oldu\u011fu ileri s\u00fcr\u00fcl\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir ba\u015fka \u00fcnl\u00fc paradoks ise <strong>\u201cOk Paradoksu\u201ddur<\/strong>. Bu paradoksta, u\u00e7an bir okun her bir anda sabit bir konumda oldu\u011fu, dolay\u0131s\u0131yla hi\u00e7bir zaman ger\u00e7ekten hareket etmedi\u011fi iddia edilir. \u00c7\u00fcnk\u00fc zaman birimlerine b\u00f6l\u00fcnd\u00fc\u011f\u00fcnde okun her bir anda durdu\u011fu varsay\u0131l\u0131r. Bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyle Zenon, <strong>hareketin yaln\u0131zca zihinsel bir yan\u0131lsama oldu\u011funu<\/strong>, ger\u00e7ek olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunur.<\/p>\n\n\n\n<p>Zenon\u2019un amac\u0131, hocas\u0131 Parmenides\u2019in \u201cbir olan varl\u0131k de\u011fi\u015fmez\u201d tezini <strong>diyalektik y\u00f6ntemlerle savunmak<\/strong> ve o d\u00f6nemin duyulara dayal\u0131 do\u011fa a\u00e7\u0131klamalar\u0131na kar\u015f\u0131 <strong>ak\u0131lc\u0131 bir direni\u015f<\/strong> g\u00f6stermektir. Onun y\u00f6ntemleri, \u00f6zellikle <strong>mant\u0131k ve matematik felsefesi<\/strong> a\u00e7\u0131s\u0131ndan b\u00fcy\u00fck \u00f6nem ta\u015f\u0131r. Nitekim Zenon\u2019un paradokslar\u0131, y\u00fczy\u0131llar boyunca filozoflar ve matematik\u00e7iler taraf\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, \u00f6zellikle <strong>sonsuzluk<\/strong>, <strong>zaman<\/strong> ve <strong>hareket<\/strong> gibi kavramlar\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 d\u00fc\u015f\u00fcnmeye y\u00f6neltmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n<h2 class=\"wp-block-heading\">ELEALI MEL\u0130SSOS<\/h2>\n\n\n\n<p><strong>Eleal\u0131 Melissos<\/strong>, M.\u00d6. 5. y\u00fczy\u0131lda ya\u015fam\u0131\u015f ve <strong>Elea Okulu<\/strong>nun son b\u00fcy\u00fck temsilcisi olarak kabul edilen bir filozoftur. Parlak bir hatip ve devlet adam\u0131 olmas\u0131n\u0131n yan\u0131 s\u0131ra, \u00f6zellikle <strong>Parmenides\u2019in varl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131n\u0131 geli\u015ftiren<\/strong> ve sistemle\u015ftiren y\u00f6n\u00fcyle tan\u0131n\u0131r. Melissos, Samos adas\u0131nda do\u011fmu\u015ftur ve zaman zaman filozof kimli\u011finin yan\u0131nda deniz komutanl\u0131\u011f\u0131 da yapm\u0131\u015ft\u0131r. Onun felsefi g\u00f6r\u00fc\u015fleri, \u00f6zellikle <strong>\u201cvarl\u0131k\u201d<\/strong>, <strong>sonsuzluk<\/strong> ve <strong>de\u011fi\u015fimin imk\u00e2ns\u0131zl\u0131\u011f\u0131<\/strong> gibi metafizik konular \u00fczerine yo\u011funla\u015fm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Melissos\u2019a g\u00f6re varl\u0131k yaln\u0131zca <strong>bir<\/strong> de\u011fil, ayn\u0131 zamanda <strong>sonsuz<\/strong>, <strong>s\u0131n\u0131rs\u0131z<\/strong>, <strong>zaman i\u00e7inde ezeli ve ebedi<\/strong>, yani <strong>ba\u015flang\u0131c\u0131 ve sonu olmayan<\/strong> bir ger\u00e7ekliktir. Bu y\u00f6n\u00fcyle Parmenides\u2019ten ayr\u0131l\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc Parmenides varl\u0131\u011f\u0131 s\u0131n\u0131rl\u0131 bir k\u00fcre olarak d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrken, Melissos onun <strong>s\u0131n\u0131rs\u0131z<\/strong> oldu\u011funu savunur. Ona g\u00f6re, varl\u0131k <strong>do\u011fmam\u0131\u015f<\/strong> ve <strong>yok olmayacak<\/strong> oland\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc do\u011fan bir \u015fey, daha \u00f6nce yok olmu\u015f demektir ki, bu da &#8220;yokluk&#8221; fikrini gerektirir. Oysa yokluk <strong>d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemez<\/strong>dir. Bu nedenle, var olan her \u015fey ezelden beri vard\u0131r ve de\u011fi\u015fim, do\u011fum, yok olu\u015f gibi olgular yaln\u0131zca <strong>duyular\u0131n yan\u0131lt\u0131c\u0131 g\u00f6r\u00fcnt\u00fcleridir<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n<p>Melissos, ayr\u0131ca <strong>hareketin, \u00e7o\u011fullu\u011fun ve bo\u015flu\u011fun olanaks\u0131zl\u0131\u011f\u0131<\/strong> \u00fczerinde de durmu\u015ftur. Ona g\u00f6re bo\u015fluk yoktur, \u00e7\u00fcnk\u00fc bo\u015fluk yokluk demektir, ve yokluk d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclemeyece\u011fine g\u00f6re varl\u0131k i\u00e7inde bo\u015fluk da olamaz. Bo\u015fluk olmadan ise hareket m\u00fcmk\u00fcn de\u011fildir. Dolay\u0131s\u0131yla hareket sadece bir <strong>g\u00f6r\u00fcnt\u00fcden<\/strong> ibarettir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerle Melissos, <strong>duyusal deneyime de\u011fil, yaln\u0131zca akla dayal\u0131 bilgiye g\u00fcvenilmesi gerekti\u011fini<\/strong> savunur. Melissos\u2019un felsefesi, Elea Okulu\u2019nun temel \u00f6\u011fretisi olan \u201cvarl\u0131k vard\u0131r, yokluk yoktur\u201d ilkesini daha radikal bir noktaya ta\u015f\u0131m\u0131\u015ft\u0131r. Onun d\u00fc\u015f\u00fcnceleri daha sonra Platon ve Aristoteles gibi filozoflar taraf\u0131ndan tart\u0131\u015f\u0131lm\u0131\u015f, \u00f6zellikle Aristoteles taraf\u0131ndan ele\u015ftirilmi\u015ftir. Ancak yine de Melissos\u2019un varl\u0131k anlay\u0131\u015f\u0131, <strong>metafizi\u011fin geli\u015fiminde \u00f6nemli bir a\u015famay\u0131<\/strong> temsil eder.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; B\u00d6L\u00dcM 4 &nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp;&nbsp; ELEA OKULU Elea Okulu (ya da Eleatik okul), Antik Yunan felsefesinin erken d\u00f6neminde ortaya \u00e7\u0131kan ve \u00f6zellikle varl\u0131k, de\u011fi\u015fim, hareket gibi kavramlara y\u00f6nelik radikal g\u00f6r\u00fc\u015fleriyle tan\u0131nan bir felsefe okuludur. Ad\u0131n\u0131, kurucusu Parmenides\u2019in ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 Elea (g\u00fcn\u00fcm\u00fczde \u0130talya\u2019da Velia) kentinden al\u0131r. PARMEN\u0130DES Parmenides, M.\u00d6. 6. y\u00fczy\u0131l sonu ile 5. y\u00fczy\u0131l ba\u015f\u0131nda ya\u015fam\u0131\u015f, Antik&#8230;<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,140],"tags":[],"class_list":["post-1430","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-antik-yunan-felsefe","category-sokrates-oncesi-filozoflar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1430","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1430"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1430\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1438,"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1430\/revisions\/1438"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1430"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1430"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1430"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}