{"id":1422,"date":"2025-06-26T18:44:09","date_gmt":"2025-06-26T15:44:09","guid":{"rendered":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/?p=1422"},"modified":"2025-06-27T21:50:53","modified_gmt":"2025-06-27T18:50:53","slug":"sokrates-oncesi-filozoflar-2","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/2025\/06\/26\/sokrates-oncesi-filozoflar-2\/","title":{"rendered":"SOKRATES \u00d6NCES\u0130 F\u0130LOZOFLAR B\u00d6L\u00dcM 2"},"content":{"rendered":"\n

                      B\u00f6l\u00fcm 3<\/strong><\/p>\n\n\n\n

 PYTHAGORAS VE ESK\u0130 PYHTHAGORAS\u00c7ILAR<\/h1>\n\n\n\n

Pythagoras(Pisagor) da kendinden \u00f6ncekiler gibi geriye yaz\u0131l\u0131 eserler b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r bu y\u00fczden Pythagoras hakk\u0131nda bilgilerimiz k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r. Pythagoras\u2019\u0131n \u00f6\u011fretileri dilden dile ge\u00e7erek elde edilen bilgiler do\u011frultusunda bir kefeye koyulmu\u015ftur. M\u00d6 yakla\u015f\u0131k 570 y\u0131l\u0131nda Ege Denizi\u2019ndeki Samos Adas\u0131\u2019nda do\u011fmu\u015ftur. Gen\u00e7 ya\u015fta \u00e7ok \u00e7e\u015fitli yerlerde e\u011fitim alm\u0131\u015f, M\u0131s\u0131r ve Mezopotamya gibi uygarl\u0131klarda zaman ge\u00e7irmi\u015ftir. Daha sonra G\u00fcney \u0130talya\u2019da, Kroton kentinde kendi okulunu kurmu\u015f ve “Pisagorcular” ad\u0131n\u0131 ta\u015f\u0131yan bir d\u00fc\u015f\u00fcnce toplulu\u011fu olu\u015fturmu\u015ftur. Bu topluluk, sadece matematikle de\u011fil, ayn\u0131 zamanda etik, do\u011fa felsefesi, ruh g\u00f6\u00e7\u00fc ve hatta gizli sembollerle de ilgilenmi\u015ftir. Pisagor\u2019un kendisi ise hem bir bilim insan\u0131 hem de bir mistik olarak kabul edilir. Pisagor, ayn\u0131 zamanda ruhun \u00f6l\u00fcms\u00fcz oldu\u011funa ve bedenden bedene g\u00f6\u00e7 etti\u011fine (reenkarnasyon) inan\u0131yordu. Bu y\u00fczden ya\u015fama ve di\u011fer canl\u0131lara kar\u015f\u0131 son derece sayg\u0131l\u0131 bir tutum geli\u015ftirmi\u015f, \u00e7o\u011fu zaman et yememi\u015ftir. Onun kurdu\u011fu okulda etik davran\u0131\u015flar, i\u00e7sel temizlik ve do\u011fayla uyum i\u00e7inde ya\u015famak \u00f6nemli birer ilkedir. Pisagor\u2019un etkisi, kendisinden sonra gelen Pisagorcular taraf\u0131ndan da devam ettirilmi\u015ftir. Bu topluluk, hem bilimsel ke\u015fifler yapm\u0131\u015f hem de bir t\u00fcr dini-felsefi ya\u015fam bi\u00e7imi s\u00fcrd\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. Kad\u0131n \u00fcyeleri de kabul eden bu okul, d\u00f6nemin d\u00fc\u015f\u00fcnsel yap\u0131s\u0131 i\u00e7inde olduk\u00e7a ilerici bir yere sahiptir. Bug\u00fcn Pisagor\u2019un ad\u0131, \u00e7o\u011fu zaman bir matematik form\u00fcl\u00fcyle an\u0131lsa da o, asl\u0131nda \u00e7ok daha fazlas\u0131d\u0131r. O, evrenin yap\u0131s\u0131n\u0131 say\u0131larla anlamaya \u00e7al\u0131\u015fan bir bilge, seslerin ard\u0131ndaki d\u00fczeni ke\u015ffeden bir m\u00fcziksever ve ya\u015fam\u0131n derin anlamlar\u0131n\u0131 sorgulayan bir filozoftur. Onun bak\u0131\u015f a\u00e7\u0131s\u0131, bilim ile felsefe aras\u0131nda kurulabilecek k\u00f6pr\u00fclerin ne kadar g\u00fc\u00e7l\u00fc olabilece\u011fini bizlere h\u00e2l\u00e2 g\u00f6stermektedir.<\/p>\n\n\n\n

“Her \u015fey say\u0131d\u0131r.”<\/strong>
Ona g\u00f6re evrenin temelinde rastlant\u0131 de\u011fil, matematiksel bir d\u00fczen (logos)<\/strong> vard\u0131r. G\u00f6ky\u00fcz\u00fcndeki y\u0131ld\u0131zlar\u0131n hareketinden m\u00fczik notalar\u0131na, insan ruhunun i\u015fleyi\u015finden do\u011fadaki simetriye kadar her \u015fey say\u0131larla a\u00e7\u0131klanabilir.<\/p>\n\n\n\n

Pisagor\u2019un say\u0131lara bu kadar \u00f6nem vermesi, asl\u0131nda bir t\u00fcr ontolojik duru\u015ftur<\/strong>. Ger\u00e7eklik, maddenin de\u011fil; say\u0131sal ili\u015fkilerin bir \u00fcr\u00fcn\u00fcd\u00fcr. Bu anlay\u0131\u015f, hem Platon\u2019un idealar kuram\u0131na zemin haz\u0131rlam\u0131\u015f hem de Bat\u0131 metafizi\u011finde matematiksel d\u00fc\u015f\u00fcncenin temelini atm\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

ESK\u0130 PYHTHAGORAS\u00c7ILAR<\/h1>\n\n\n\n

H\u0130MERALI PETRON<\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Petron<\/strong>, Antik Yunan’da Sicilya<\/strong> adas\u0131nda yer alan Himera<\/strong> kentinden oldu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fclen bir filozoftur. Ancak bu isim tarih boyunca farkl\u0131 ki\u015filerle de kar\u0131\u015ft\u0131r\u0131lm\u0131\u015ft\u0131r. Himeral\u0131 Petron hakk\u0131nda bilgilerimiz \u00e7ok azd\u0131r ve genellikle dolayl\u0131 kaynaklardan gelir. Baz\u0131 antik kaynaklarda Petron\u2019dan, \u00f6zellikle do\u011fa felsefesi<\/strong> ve ahlak felsefesi<\/strong> ile ilgilenen biri olarak bahsedilir. Ancak onun ba\u015fl\u0131 ba\u015f\u0131na bir okul kurdu\u011fu<\/strong> ya da sistematik bir felsefi eser b\u0131rakt\u0131\u011f\u0131na dair kesin bir bilgi yoktur. Himera<\/strong>, M\u00d6 5. y\u00fczy\u0131lda Sicilya\u2019da \u00f6nemli bir Yunan kolonisiydi. Bu b\u00f6lge, Empedokles ve Gorgias gibi d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerin ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 bat\u0131 Yunan felsefesi<\/strong> i\u00e7in zengin bir entelekt\u00fcel ortam sunuyordu. Bu ba\u011flamda Petron\u2019un ad\u0131 bu \u00e7evrede ge\u00e7mi\u015f olabilir.<\/p>\n\n\n\n

METAPONTLU H\u0130PPASOS<\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Metapontlu Hippasos<\/strong>, Antik Yunan\u2019da ya\u015fam\u0131\u015f gizemli bir filozoftur. G\u00fcney \u0130talya\u2019da, o d\u00f6nemin \u00f6nemli Yunan kentlerinden biri olan Metapontum<\/strong>\u2019da do\u011fmu\u015ftur. Kendisi, \u00fcnl\u00fc filozof ve matematik\u00e7i Pisagor\u2019un \u00f6\u011frencilerindendir<\/strong>. Ancak onu ilgin\u00e7 ve dikkat \u00e7ekici yapan \u015fey, Pisagorcu \u00f6\u011fretiye kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131 iddia edilen ke\u015ffiyle tan\u0131nmas\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Pisagorculara g\u00f6re evren, say\u0131larla a\u00e7\u0131klanabilen d\u00fczenli ve uyumlu bir yap\u0131dan olu\u015fuyordu. Onlara g\u00f6re her \u015feyin temeli rasyonel say\u0131lard\u0131, yani bir say\u0131y\u0131 ba\u015fka bir say\u0131ya b\u00f6lerek ifade edebilece\u011fimiz say\u0131lar. Ancak Hippasos, Pisagorcu gelene\u011fe b\u00fcy\u00fck bir meydan okuma say\u0131labilecek bir ke\u015fifte bulundu: \u0130rrasyonel say\u0131lar\u0131n varl\u0131\u011f\u0131<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Hippasos, bir dik \u00fc\u00e7genin hipoten\u00fcs\u00fc ile kenarlar\u0131 aras\u0131ndaki ili\u015fkinin her zaman bir oranla a\u00e7\u0131klanamayaca\u011f\u0131n\u0131 fark etti. \u00d6zellikle, bir kenar\u0131 1 birim olan bir karenin k\u00f6\u015fegeninin uzunlu\u011funu hesaplad\u0131\u011f\u0131nda, bu say\u0131n\u0131n rasyonel bir say\u0131 olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6rd\u00fc. Bu say\u0131, bug\u00fcn hepimizin bildi\u011fi \u221a2 (k\u00f6k 2)<\/strong>‘dir. \u221a2, virg\u00fclden sonra sonsuza kadar devam eder ve bir kesirle tam olarak ifade edilemez. \u0130\u015fte bu ke\u015fif, Pisagorcular\u0131n \u201cher \u015fey say\u0131d\u0131r\u201d ilkesini derinden sarsm\u0131\u015ft\u0131.<\/p>\n\n\n\n

Antik kaynaklara g\u00f6re, Hippasos bu ke\u015ffini gizli tutmak yerine a\u00e7\u0131klad\u0131 ve bu y\u00fczden Pisagorcu topluluk taraf\u0131ndan d\u0131\u015fland\u0131. Hatta baz\u0131 efsaneler, Hippasos\u2019un bu s\u0131rr\u0131 if\u015fa etti\u011fi i\u00e7in tanr\u0131lar taraf\u0131ndan cezaland\u0131r\u0131ld\u0131\u011f\u0131n\u0131 ve denize at\u0131larak bo\u011fuldu\u011funu anlat\u0131r. Bu anlat\u0131, tarihsel olarak do\u011frulanm\u0131\u015f olmasa da, onun ne kadar radikal bir k\u0131r\u0131lma yaratt\u0131\u011f\u0131n\u0131 g\u00f6stermesi a\u00e7\u0131s\u0131ndan anlaml\u0131d\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Hippasos\u2019un matematiksel ke\u015ffi sadece say\u0131 kuram\u0131 a\u00e7\u0131s\u0131ndan de\u011fil, ayn\u0131 zamanda felsefi olarak da \u00e7ok \u00f6nemlidir<\/strong>. \u00c7\u00fcnk\u00fc onun ke\u015ffi, evrenin tamamen d\u00fczenli, \u00f6l\u00e7\u00fclebilir ve say\u0131larla a\u00e7\u0131klanabilir oldu\u011fu fikrine g\u00f6lge d\u00fc\u015f\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr. \u0130rrasyonel say\u0131lar, do\u011fada \u00f6l\u00e7\u00fclemeyen ama var olan bir \u201cbelirsizlik\u201d alan\u0131n\u0131 ortaya \u00e7\u0131karm\u0131\u015ft\u0131r. Bu da, insan akl\u0131n\u0131n s\u0131n\u0131rlar\u0131 ve bilginin do\u011fas\u0131 \u00fczerine yeni sorular do\u011furmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

Sonu\u00e7 olarak, Metapontlu Hippasos, hem matematik tarihinde hem de felsefi d\u00fc\u015f\u00fcnce tarihinde y\u0131k\u0131c\u0131 ama yarat\u0131c\u0131<\/strong> bir fig\u00fcr olarak an\u0131l\u0131r. Belki de bir ger\u00e7e\u011fi dile getirdi\u011fi i\u00e7in susturulan ilk filozoftu. Ancak onun cesareti, matematiksel d\u00fc\u015f\u00fcncenin s\u0131n\u0131rlar\u0131n\u0131 geni\u015fletmi\u015f ve evreni anlamada yepyeni bir kap\u0131 aralam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

KROTONLU ALKMA\u0130ON<\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Krotonlu Almakion<\/strong>, Antik Yunan felsefe tarihinde ad\u0131ndan az da olsa s\u00f6z edilen ama \u00f6nemli bir fig\u00fcr olan bir Pisagorcu filozoftur. Ad\u0131ndan da anla\u015f\u0131laca\u011f\u0131 gibi, G\u00fcney \u0130talya\u2019da yer alan Kroton<\/strong> (ya da Croton) kentinde ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Kroton, M\u00d6 6. y\u00fczy\u0131lda Pisagor\u2019un kendi okulunu kurdu\u011fu ve etkili oldu\u011fu bir yerdi. Bu ba\u011flamda Almakion, Pisagor\u2019un do\u011frudan ya da dolayl\u0131 \u00f6\u011frencilerinden biri olarak kabul edilir.<\/p>\n\n\n\n

Almakion\u2019un felsefi kimli\u011fi, \u00f6zellikle t\u0131p, ruh ve evren anlay\u0131\u015f\u0131<\/strong> ile \u00f6n plana \u00e7\u0131kar. Antik kaynaklara g\u00f6re o, do\u011fa filozofu<\/strong> olarak da an\u0131l\u0131r. En dikkat \u00e7ekici y\u00f6nlerinden biri, ruhun do\u011fas\u0131 ve bedenden ayr\u0131 bir varl\u0131\u011f\u0131 oldu\u011fu fikridir. Bu y\u00f6n\u00fcyle Pisagor\u2019un ruh g\u00f6\u00e7\u00fc (metempsikozis) inanc\u0131n\u0131 devam ettirmi\u015ftir. Almakion\u2019a g\u00f6re ruh, ilahi ve \u00f6l\u00fcms\u00fcz bir varl\u0131kt\u0131r. Ona g\u00f6re ruhun hareketi, s\u00fcrekli bir daire \u00e7izmesiyle a\u00e7\u0131klan\u0131r; \u00e7\u00fcnk\u00fc dairesel hareket durmaks\u0131z\u0131n devam eder, t\u0131pk\u0131 ruhun sonsuzlu\u011fu gibi.<\/p>\n\n\n\n

Ayr\u0131ca Almakion\u2019un duyu organlar\u0131 ve alg\u0131<\/strong> \u00fczerine de \u00f6nemli fikirleri vard\u0131r. O, alg\u0131n\u0131n duyu organlar\u0131 arac\u0131l\u0131\u011f\u0131yla ger\u00e7ekle\u015fti\u011fini, ancak bu organlar\u0131n yaln\u0131zca belirli \u015feylere a\u00e7\u0131k oldu\u011funu savunur. Yani insan\u0131n bilgisi, s\u0131n\u0131rl\u0131 bir alg\u0131 sistemine dayan\u0131r. Bu fikir, ileride Empedokles ve Aristoteles gibi filozoflar\u0131n bilgi ve alg\u0131 kuramlar\u0131na zemin haz\u0131rlam\u0131\u015ft\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Almakion\u2019un ayn\u0131 zamanda erken d\u00f6nem t\u0131p d\u00fc\u015f\u00fcncesine<\/strong> de katk\u0131 sundu\u011fu d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcl\u00fcr. \u0130nsan bedeninde kar\u015f\u0131t g\u00fc\u00e7lerin (s\u0131cak\u2013so\u011fuk, kuru\u2013\u0131slak gibi) dengesi bozuldu\u011funda hastal\u0131klar\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131n\u0131 savunmu\u015ftur. Bu fikirler, daha sonra Hipokrat t\u0131bb\u0131n\u0131n temel ta\u015flar\u0131n\u0131 olu\u015fturacakt\u0131r. Sonu\u00e7 olarak<\/strong>, Krotonlu Almakion, hem Pisagorcu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi devam ettiren hem de onu t\u0131p, alg\u0131 ve do\u011fa felsefesi y\u00f6n\u00fcnden geli\u015ftiren erken d\u00f6nem filozoflardan biridir. Ruhun yap\u0131s\u0131, evrenin d\u00fczeni ve insan bedeninin i\u015fleyi\u015fi gibi temel meselelerde \u00f6nemli fikirler \u00fcretmi\u015f, Antik Yunan d\u00fc\u015f\u00fcncesine kendi katk\u0131s\u0131n\u0131 sessiz ama etkili bir \u015fekilde sunmu\u015ftur.<\/p>\n\n\n\n

KOLOPHONLU XENOPHANES<\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n

Kolophonlu Xenophanes<\/strong>, Antik Yunan d\u00fc\u015f\u00fcncesinin erken d\u00f6nem filozoflar\u0131ndan biridir. M\u00d6 6. y\u00fczy\u0131lda, bug\u00fcnk\u00fc \u0130zmir yak\u0131nlar\u0131nda yer alan Kolophon<\/strong> kentinde do\u011fmu\u015ftur. Ya\u015fad\u0131\u011f\u0131 d\u00f6nem, mitolojik anlat\u0131lar\u0131n h\u00e2l\u00e2 g\u00fc\u00e7l\u00fc oldu\u011fu, Homeros ve Hesiodos gibi \u015fairlerin halk \u00fczerinde b\u00fcy\u00fck etkiler yaratt\u0131\u011f\u0131 bir d\u00f6nemdi. \u0130\u015fte Xenophanes, bu geleneksel d\u00fc\u015f\u00fcnce bi\u00e7imlerine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131karak hem dini hem de felsefi anlamda ele\u015ftirel bir bak\u0131\u015f<\/strong> getirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Xenophanes\u2019in en \u00e7ok bilinen y\u00f6n\u00fc, tanr\u0131 anlay\u0131\u015f\u0131na getirdi\u011fi radikal ele\u015ftiriler<\/strong>dir. Ona g\u00f6re Homeros ve Hesiodos gibi ozanlar, tanr\u0131lar\u0131 insana benzeterek b\u00fcy\u00fck bir hata yapm\u0131\u015ft\u0131r. Tanr\u0131lar kavga eder, k\u0131skan\u0131r, yalan s\u00f6yler; yani insanlar gibi davran\u0131r. Xenophanes bu d\u00fc\u015f\u00fcnceyi reddeder. Der ki:<\/p>\n\n\n\n

\u201cEtiyopyal\u0131lar tanr\u0131lar\u0131n\u0131 siyah ve burunlar\u0131 bas\u0131k, Trakyal\u0131lar ise mavi g\u00f6zl\u00fc ve k\u0131z\u0131l sa\u00e7l\u0131 hayal eder. E\u011fer \u00f6k\u00fczlerin, atlar\u0131n ya da aslanlar\u0131n elleri olsayd\u0131 ve resim yapabilselerdi, tanr\u0131lar\u0131n\u0131 kendi \u015fekillerinde \u00e7izerlerdi.\u201d<\/p>\n\n\n\n

Bu al\u0131nt\u0131, onun tanr\u0131 tasavvurunun k\u00fclt\u00fcrel ve \u00f6znel oldu\u011funu<\/strong> savundu\u011funu g\u00f6sterir. Ona g\u00f6re tek bir Tanr\u0131<\/strong> vard\u0131r; her \u015feyi g\u00f6ren, her \u015feyi bilen ve hi\u00e7bir \u015feye benzemez. Bu y\u00f6n\u00fcyle Xenophanes, \u00e7oktanr\u0131c\u0131l\u0131\u011f\u0131n (politeizmin) kar\u015f\u0131s\u0131na ilk monoteist<\/strong> d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerden biri olarak \u00e7\u0131kar.<\/p>\n\n\n\n

Ayn\u0131 zamanda bir do\u011fa filozofu<\/strong> olarak da Xenophanes, evrenin yap\u0131s\u0131yla ilgilenmi\u015ftir. Ona g\u00f6re her \u015feyin ba\u015flang\u0131c\u0131 toprakt\u0131r<\/strong>. Bu g\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcyle, Thales\u2019in “her \u015fey sudur” d\u00fc\u015f\u00fcncesine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015ft\u0131r. Do\u011fal olaylar\u0131 a\u00e7\u0131klarken mitolojik nedenlere de\u011fil, ak\u0131l ve g\u00f6zleme<\/strong> dayal\u0131 a\u00e7\u0131klamalara y\u00f6nelmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Xenophanes\u2019in bir ba\u015fka \u00f6nemli y\u00f6n\u00fc de bilgi anlay\u0131\u015f\u0131d\u0131r<\/strong>. Ona g\u00f6re insanlar kesin bilgiye ula\u015famaz, sadece tahminlerde bulunur<\/strong>. Bu, felsefe tarihinde epistemolojik (bilgi kuram\u0131) \u015f\u00fcphecili\u011fin<\/strong> erken \u00f6rneklerinden biridir. Yani Xenophanes, her iddiaya ku\u015fkuyla yakla\u015f\u0131lmas\u0131n\u0131 savunmu\u015f ve kesinli\u011fin m\u00fcmk\u00fcn olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 \u00f6ne s\u00fcrm\u00fc\u015ft\u00fcr.<\/p>\n\n\n\n

EPHESOSLU HERAKLE\u0130TOS(EFESL\u0130 HERAKLES)<\/em><\/strong><\/h2>\n\n\n\n

<\/p>\n\n\n\n

Efesli Herakleitos<\/strong>, Antik Yunan felsefesinin en derin ve \u00f6zg\u00fcn d\u00fc\u015f\u00fcn\u00fcrlerinden biridir. M\u00d6 6. y\u00fczy\u0131l sonu ile 5. y\u00fczy\u0131l ba\u015flar\u0131nda, bug\u00fcnk\u00fc \u0130zmir\u2019in bir il\u00e7esi olan Efes<\/strong>\u2019te ya\u015fam\u0131\u015ft\u0131r. Onu di\u011fer filozoflardan ay\u0131ran en \u00f6nemli \u00f6zelli\u011fi, d\u00fcnyay\u0131 de\u011fi\u015fim<\/strong> ve kar\u015f\u0131tl\u0131k<\/strong> temelinde anlamas\u0131d\u0131r. En \u00e7ok bilinen s\u00f6z\u00fc olan \u201cAyn\u0131 nehirde iki kez y\u0131kanamazs\u0131n\u201d<\/em> c\u00fcmlesiyle, bu d\u00fc\u015f\u00fcncesini k\u0131sa ama \u00e7arp\u0131c\u0131 bir \u015fekilde dile getirmi\u015ftir.<\/p>\n\n\n\n

Herakleitos\u2019a g\u00f6re evrende hi\u00e7bir \u015fey sabit de\u011fildir. Her \u015fey s\u00fcrekli bir olu\u015f<\/strong>, bir de\u011fi\u015fim<\/strong> halindedir. T\u00fcm varl\u0131klar, do\u011fduklar\u0131 andan itibaren de\u011fi\u015fir, d\u00f6n\u00fc\u015f\u00fcr, ba\u015fka bir \u015feye evrilir. Bu y\u00fczden kal\u0131c\u0131l\u0131k bir yan\u0131lsamad\u0131r<\/strong>; ger\u00e7ek olan \u015fey, s\u00fcrekli de\u011fi\u015fen d\u00fczendir. Bu d\u00fc\u015f\u00fcncesiyle o, Antik Yunan\u2019\u0131n \u201cher \u015feyin bir \u00f6z\u00fc vard\u0131r\u201d fikrine kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kar. Ona g\u00f6re \u00f6z de\u011fil, s\u00fcre\u00e7 esast\u0131r<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Herakleitos, evrenin temelinde bir d\u00fczen bulundu\u011funu da kabul eder ama bu d\u00fczen, d\u0131\u015far\u0131dan verilmi\u015f bir kural de\u011fil, i\u00e7kin bir ak\u0131ld\u0131r<\/strong>. Bu akla \u201clogos\u201d<\/strong> ad\u0131n\u0131 verir. Logos, hem evreni y\u00f6neten yasad\u0131r, hem de insan\u0131n akl\u0131yla kavrayabilece\u011fi ilahi bir ilkedir. Her \u015fey de\u011fi\u015fiyor olsa da bu de\u011fi\u015fimin kendisi bile bir d\u00fczene ba\u011fl\u0131d\u0131r. Yani kaos gibi g\u00f6r\u00fcnen \u015feyin ard\u0131nda bir uyum<\/strong> vard\u0131r.<\/p>\n\n\n\n

Herakleitos\u2019un bir di\u011fer dikkat \u00e7ekici y\u00f6n\u00fc, kar\u015f\u0131tl\u0131klar\u0131 birli\u011fe d\u00f6n\u00fc\u015ft\u00fcrmesidir<\/strong>. Ona g\u00f6re evrendeki her \u015fey z\u0131dd\u0131yla birlikte vard\u0131r: gece-g\u00fcnd\u00fcz, ya\u015fam-\u00f6l\u00fcm, sava\u015f-bar\u0131\u015f\u2026 Bu kar\u015f\u0131tl\u0131klar sadece \u00e7at\u0131\u015fma de\u011fil, ayn\u0131 zamanda birbirini tamamlayan<\/strong> unsurlard\u0131r. \u00d6rne\u011fin, adalet sava\u015fla, sa\u011fl\u0131k hastal\u0131kla anlam kazan\u0131r. Kar\u015f\u0131tlar olmadan denge olu\u015famaz.<\/p>\n\n\n\n

Bu d\u00fc\u015f\u00fcncelerini sade de\u011fil, olduk\u00e7a \u015fiirsel ve gizemli<\/strong> bir dille ifade etmi\u015ftir. Bu y\u00fczden ona \u201ckaranl\u0131k filozof\u201d da denmi\u015ftir. Kimi zaman s\u00f6zleri aforizma gibidir ve yorumlamas\u0131 zordur. Ancak bu tarz, onun felsefeyi sadece bilgi de\u011fil, ayn\u0131 zamanda ya\u015fam\u0131 sorgulama sanat\u0131<\/strong> olarak g\u00f6rd\u00fc\u011f\u00fcn\u00fc g\u00f6sterir.<\/p>\n\n\n\n

Herakleitos, halktan uzak bir ya\u015fam s\u00fcrm\u00fc\u015f, y\u00f6netimden ve toplumdan \u00e7ekilmi\u015f bir fig\u00fcrd\u00fcr. Ona g\u00f6re \u00e7o\u011fu insan d\u00fc\u015f\u00fcnmeden ya\u015far, kalabal\u0131klar hakikati g\u00f6remez. Bu nedenle filozofun g\u00f6revi, \u00e7o\u011funlu\u011fun de\u011fil, hakikatin izinden gitmektir<\/strong>.<\/p>\n\n\n\n

Hayat dura\u011fan de\u011fil, ak\u0131\u015fkand\u0131r. Hakikat, de\u011fi\u015fimin i\u00e7inde gizlidir. Ve z\u0131tl\u0131klar, evrenin dengesini sa\u011flar.<\/strong> Onun \u201cher \u015fey akar\u201d anlay\u0131\u015f\u0131, sadece Antik Yunan felsefesinde de\u011fil, modern d\u00fc\u015f\u00fcncede de yank\u0131 bulmu\u015f, \u00f6zellikle diyalektik, varl\u0131k ve s\u00fcre\u00e7 felsefelerine esin kayna\u011f\u0131 olmu\u015ftur.<\/em><\/strong><\/p>\n\n\n\n

<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"

                      B\u00f6l\u00fcm 3  PYTHAGORAS VE ESK\u0130 PYHTHAGORAS\u00c7ILAR Pythagoras(Pisagor) da kendinden \u00f6ncekiler gibi geriye yaz\u0131l\u0131 eserler b\u0131rakmam\u0131\u015ft\u0131r bu y\u00fczden Pythagoras hakk\u0131nda bilgilerimiz k\u0131s\u0131tl\u0131d\u0131r. Pythagoras\u2019\u0131n \u00f6\u011fretileri dilden dile ge\u00e7erek elde edilen bilgiler do\u011frultusunda bir kefeye koyulmu\u015ftur. M\u00d6 yakla\u015f\u0131k 570 y\u0131l\u0131nda Ege Denizi\u2019ndeki Samos Adas\u0131\u2019nda do\u011fmu\u015ftur. Gen\u00e7 ya\u015fta \u00e7ok \u00e7e\u015fitli yerlerde e\u011fitim alm\u0131\u015f, M\u0131s\u0131r ve Mezopotamya gibi uygarl\u0131klarda…<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[1,140],"tags":[],"class_list":["post-1422","post","type-post","status-publish","format-standard","hentry","category-antik-yunan-felsefe","category-sokrates-oncesi-filozoflar"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1422","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1422"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1422\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1436,"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1422\/revisions\/1436"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1422"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1422"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/isikogretisi.com.tr\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1422"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}